Аалам
Биг Бенг, кеңейип бараткан аалам, орбиталар, жылдыздар жана корголгон чатыр.
1965Ааламдын жаралышы
20-кылымдын ортолоруна чейин «аалам чексиз көлөмгө ээ, чексиз мурдатан бери бар жана түбөлүккө чейин болот» деген көз-караш өкүмдарлык кылган.
Энбия Сүрөсү, 30
1929Ааламдын кеңейиши
Астрономия илими али өнүгө элек бир доордо, 14 кылым мурда түшүрүлгөн Курани Керимде ааламдын кеңейиши жөнүндө мындайча билдирилет:
Зарият Сүрөсү, 47
Ааламдын аягы жана Биг кранч (Big Crunch)
Ааламдын жаратылышы, жогоруда да айтылгандай, Биг Бенг деп аталган чоң бир жарылуу менен башталган жана ошондон бери аалам кеңейүүдө.
Энбия Сүрөсү, 104Ысык түтүндөн жаралуу
Учурда илимпоздор жылдыздардын түтүндөн, ысык бир газ булутунан, пайда болооруна күбө болушууда. Ысык газ жыйындысынан пайда болуу ааламдын жаратылуусуна да тиешелүү.
Фуссилет Сүрөсү, 10-11
«Асмандар менен жердин» бири-биринен бөлүнүшү
Куранда асмандардын жаратылышы жөнүндө маалымат берилген башка бир аят болсо төмөнкүдөй:
Энбия Сүрөсү, 30
Асмандар менен жердин арасындагылардын жаратылуусу
Куранда асмандардын, жердин жана ал экөөсүнүн арасындагылардын жаратылуусу жөнүндө көптөгөн аят бар:
Хижр Сүрөсү, 85
Ааламдагы кемчиликсиз тең салмактуулук
Ааламдагы миллиарддаган жылдыз жана галактика кемчиликсиз бир тең салмактуулук ичинде алар үчүн аныкталып коюлган орбиталарында кыймылдашат.
Мүлк Сүрөсү, 3-4
1961Ааламдагы абдан аяр эсеп
Асмандардын жана жердин мүлкү Ага тиешелүү; (Анын) баласы жок. Мүлктө Анын шериги жок, бүт нерсени жаратып, аны калыпка (системага) салган, белгилүү бир өлчөм (эсеп) менен жараткан. (Фуркан Сүрөсү, 2)
Рахман Сүрөсү, 7-9
Күн, ай жана жылдыздын түзүлүшүндөгү айырма
Белгилүү болгондой, күн – бул күн системасындагы жалгыз нур булагы. Технологиялык мүмкүнчүлүктөрдүн өнүгүшү менен астрономдор айдын бир нурдун булагы эмес экенин, бир гана күндөн келген нурду чагылтаарын аныкташты.
Небе Сүрөсү, 12-13
1783Орбиталар жана айлануучу аалам
Ааламдагы улуу тең салмактуулуктун эң маанилүү себептеринин бири – бул албетте асман телолорунун белгилүү орбиталар менен жүрүшү.
Энбия Сүрөсү, 33Күндүн жол алган багыты
Куранда күн жана ай жөнүндө айтылганда ар биринин белгилүү бир орбитасынын бар экени баса белгиленет:
Энбия Сүрөсү, 33
Айдын орбитасы
Айдын орбитасы башка планеталардын спутниктери сыяктуу бирдей бир орбитада эмес. Ай орбитасында баратканда жердин кээде алдына, кээде артына өтөт.
Ясин Сүрөсү, 39-40
Ай жылынын эсептелиши
Жогорудагы биринчи аятта Аллах айдын адамдар үчүн бир жыл эсептөөдө бир өлчөө болоорун апачык билдирген. Мындан тышкары, бул эсептердин айдын орбитасында айланышы учурундагы көрүнүштөрүнө жараша жасалаарына да көңүл бурулган.
Юнус Сүрөсү, 5Тартылуу күчү жана орбиталык кыймылдар
Теквир Сүрөсүнүн 15-аятындагы «хуннес» сөзү бырышып сиңүүчү, артка кетүүчү, артка кайтуучу сыяктуу маанилерге келет. 16-аятта «ордун ээлөөчүлөргө» деп которулган Арапча сөзү болсо «куннес».
Теквир Сүрөсү, 15-16
Жердин жана космостун көлөмдөрү
Бул аятта учтары деп которулган сөздүн Арапчасы «актар». «Актар» Арапчада көлөм (диаметр) маанисине келген «кутур» сөзүнүн көптүк түрү, жана асмандардын жана жердин көптөгөн көлөмдөрү (диаметрлери) бар экенин билдирүүдө.
Рахман Сүрөсү, 33
Атмосферанын кабаттары
Куран аяттарында аалам жөнүндө берилген маалыматтардын бири – бул асмандын жети кабат болуп жаратылганы:
Бакара Сүрөсү, 29
1958Корголгон чатыр
Аятта айтылган асмандын мындай өзгөчөлүгү 20-кылымдагы илимий изилдөөлөр менен далилденди.
Энбия Сүрөсү, 32
Асмандын там кылынышы
Бул аятта асман сүрөттөлүп жатканда Арапча «ессемае бинаен» сөзү колдонулууда. Бул сөз купол, чатыр маанилери менен бирге Арап көчмөндөрү тарабынан колдонулган чатырга окшош бир жапкычты да сүрөттөйт.
Бакара Сүрөсү, 22
1925Артка кайтаруучу асман
Курани Керимде Тарык Сүрөсүнүн 11-аятында асмандын «артка кайтаруучу» өзгөчөлүгү жөнүндө мындайча айтылат:
Тарык Сүрөсү, 11
1957Темирдеги сыр
Темир – Куранда көңүл бурулган элементтердин бири. Курандын «Хадид», б.а. «Темир» аттуу сүрөсүндө мындайча буюрулат:
Хадид Сүрөсү, 25
Убакыттын салыштырмалуулугу
Убакыттын салыштырмалуулугу учурда далилденген бир чындыкка айланды. Бирок бул чындык өткөн кылымдын баштарында Эйнштейндин салыштырмалуулук теориясы менен ортого коюлган.
Хаж Сүрөсү, 47
Алты күндө жаратылуу
Куран менен заманбап илимдин арасындагы төп келүүчүлүктүн бир мисалы – бул ааламдын жашы: космос изилдөөчүлөрү ааламдын жашын 16-17 миллиард жыл деп эсептешти. Куранда болсо бүт ааламдын 6 күндө жаратылганы айтылууда.
Бакара Сүрөсү, 255
Тагдыр чындыгы
Калифорния университетинин нейрофизиологу Проф. Бенжамин Либет (Benjamin Libet) 1973- жылы жасаган эксперименттеринин жыйынтыгында биздин тандоолорубуздун алдын-ала аныкталаарын, аң-сезимдин болсо бүт нерсе болуп бүткөн соң жарым…
Инсан Сүрөсү, 30Жаратылыштагы жуптар
Эркектик-ургаачылык «жуп» түшүнүгүн түшүндүрөт, бирок аяттагы «билбеген канча нерселерден» сүйлөмүнүн мааниси терең. Бүгүнкү күндө аят ишарат кылган маанилердин бирин көрүүдөбүз.
Ясин Сүрөсү, 36
Атомдон майда бөлүкчөлөр
Грек философу Демокрит атактуу атом теориясын сунуштагандан бери адамдар зат атом деп аталган абдан кичинекей, эч бөлүүгө жана жок кылууга мүмкүн болбогон бөлүкчөлөрдөн турат деп ишенип келишкен эле.
Себе Сүрөсү, 3
Кара тешиктер
20-кылымда ааламдагы асман телолору жөнүндө көптөгөн жаңы ачылыштар жасалды. Бүгүнкү күндө жаңы гана аныкталган мындай телолордун бири – бул кара тешиктер.
Вакыа Сүрөсү, 75-76
1967Кагуучу жылдыздар: пульсарлар
Курандын 86-сүрөсү болгон «Тарык» - «тарк» уңгусунан чыккан бир сөз. Сөздүн чыныгы мааниси бир добуш чыга тургандай кылып катуу уруу, сүзүү маанилерине келет.
Тарык Сүрөсү, 1-3
Сириус жылдызы
Курандагы кээ бир сөздөр 21-кылымдын илимий маалыматтары менен изилденгенде бизге бир Куран керемети катары чыгууда. Булардын бири Нажм Сүрөсүнүн 49-аятындагы Сириус жылдызы:
Нежм Сүрөсү, 49
Нур жана караңгылыктар
Белгилүү болгондой, айланада жарык булагы болбосо, бир адамдын айланасындагыларды куралсыз көз менен көрүшү мүмкүн болбойт. Бирок биз көрө алган нур – нур таркатуучу энергиянын абдан кичинекей бир бөлүгү гана.
Энам Сүрөсү, 1
Жалынсыз күйүү
Нур Сүрөсүнүн бул аятында жарык чыгаруучу бир нерсе жөнүндө сөз болууда. Нур чыгарган нерсе болсо бир жылдызга окшотулууда.
Нур Сүрөсү, 35